Noże pojedyncze

Poniżej przedstawiamy zestawienie podstawowych i najpopularniejszych rodzajów noży kuchennych wraz z ich zastosowaniem:

Nóż Szefa Kuchni
Szerokie ostrze o zakrzywionej krawędzi, długość 15-30 cm.
Uniwersalny. Podstawa wyposażenia. Idealny do siekania, krojenia, plastrowania mięsa i warzyw.

Nóż Santoku (Japoński)
Prosta, prostopadła do rękojeści krawędź tnąca, często z nacięciami zapobiegającymi przywieraniu.
Uniwersalny. Świetny do precyzyjnego siekania, plastrowania i krojenia w kostkę.

Nóż do Warzyw i Owoców / Obierak
Krótkie (7-10 cm), proste lub lekko zakrzywione ostrze.
Precyzyjny. Obieranie, wykrawanie gniazd nasiennych, dekoracyjne nacinanie, usuwanie skaz.

Nóż do Chleba
Długie, ząbkowane ostrze.
Do pieczywa. Krojenie pieczywa o twardej skórce i miękkim wnętrzu bez miażdżenia.

Nóż do Mięsa
Długie (20-30 cm), cienkie, zwężające się ostrze.
Porcjowanie. Precyzyjne krojenie upieczonego mięsa, wędlin, drobiu na cienkie plastry.

Nóż do Wędlin
Jeszcze cieńszy i dłuższy niż nóż do mięsa.
Plastrowanie. Krojenie bardzo cienkich i równych plastrów wędlin, łososia.

Tasak
Duże, ciężkie, prostokątne ostrze.
Mięso z kością. Rąbanie, przecinanie kości i chrząstek; rozbijanie mięsa.

Nóż do Obierania
Bardzo małe ostrze, często z zakrzywionym czubkiem.
Obieranie. Szczególnie przydatny do obierania małych, okrągłych warzyw i owoców.

• Najbardziej uniwersalnym wyborem jest nóż szefa kuchni.
  Sprawdza się do większości czynności, takich jak krojenie, siekanie i szatkowanie. Jeśli potrzebujesz czegoś lżejszego, świetnym wyborem będzie nóż Santoku, szczególnie do warzyw.

Nie zaleca się mycia noży w zmywarce. Wysoka temperatura, detergenty i kontakt z innymi przedmiotami mogą uszkodzić ostrze oraz rękojeść. Najlepiej myć nóż ręcznie, ciepłą wodą i delikatnym detergentem, a następnie osuszyć.

Nawet najlepszy nóż straci swoje właściwości, jeśli będzie niewłaściwie traktowany. Aby Twoje ostrza pozostały ostre jak brzytwa przez długi czas, stosuj się do tych kilku złotych zasad:

- zapomnij o zmywarce: to najczęstszy błąd. Wysoka temperatura, silne detergenty i obijanie się o inne naczynia to "zabójstwo" dla krawędzi tnącej. Noże zawsze myjemy ręcznie i od razu wycieramy do sucha.

- wybierz odpowiednią deskę: krojenie na szkle, marmurze czy ceramice to najszybsza droga do stępienia noża. Te materiały są twardsze od stali ! Używaj wyłącznie desek drewnianych lub z wysokiej jakości tworzywa.

- właściwe przechowywanie: noże wrzucone luzem do szuflady obijają się o siebie, co niszczy ich krawędź. Zainwestuj w blok na noże, listwę magnetyczną lub specjalne ochraniacze na ostrza.

- nie zgarniaj jedzenia ostrzem: po pokrojeniu warzyw często odruchowo zgarniamy je z deski, przesuwając nożem bokiem. To błąd! Jeśli musisz to zrobić, użyj grzbietu noża (tępej strony), aby nie wyginać delikatnej krawędzi tnącej.

Twardość ostrza noży określa się w skali Rockwella (HRC). Wartość HRC informuje, jak odporna na ścieranie i odkształcenia jest stal użyta do produkcji noża.

Im wyższa wartość HRC, tym ostrze dłużej zachowuje ostrość, ale może być bardziej podatne na wyszczerbienia przy niewłaściwym użytkowaniu. Noże kuchenne najczęściej mają twardość w zakresie 56–60 HRC, co zapewnia dobry balans między trwałością ostrza a odpornością na uszkodzenia.

Wybierając nóż, warto dopasować twardość do sposobu użytkowania – do codziennej kuchni najlepiej sprawdzają się modele o średniej twardości, które są trwałe i łatwe w ostrzeniu.

Przykładowe zakresy twardości noży:

• 52–55 HRC – noże ze stali miękkiej, łatwe do ostrzenia, szybciej się tępią
• 56–58 HRC – standardowa twardość dobrych noży kuchennych
• 59–62 HRC – noże wyższej klasy, długo trzymają ostrość
• 63+ HRC – bardzo twarda stal (często noże japońskie), wysoka trwałość krawędzi, większa kruchość